Rekabet Hukuku Bülteni, Rekabet Hukuku Çalışma Grubu altında faaliyet gösteren Bülten Alt Çalışma Grubu tarafından her ay hazırlanmaktadır. Yurtiçi ve yurtdışında rekabet hukuku alanında yaşanan gelişmeleri derleyen bülten, TÜSİAD üyeleri ile düzenli olarak paylaşılmaktadır.
TÜRKİYE
2025 Yılı Birleşme ve Devralma Görünüm Raporu / Rekabet Kurumu
Rekabet Kurumu (“Kurum”), 2025 yılına ilişkin Birleşme ve Devralma Görünüm Raporu’nu (“Görünüm Raporu”) yayımladı. Görünüm Raporu’nda, 2025 yılında Rekabet Kurulu tarafından toplam 416 birleşme ve devralma işleminin incelendiği; ayrıca 19 özelleştirme işleminin karara bağlandığı belirtildi. Bu veri, raporların yayımlanmaya başlandığı 2013 yılından bu yana kaydedilen en yüksek yıllık işlem adedine işaret etti. Türkiye’de kurulu hedef şirketlere yönelik işlemlerde hem işlem sayısı hem de toplam işlem değerinde kayda değer bir yükseliş yaşandığı, işlem hacminin bir önceki yıla kıyasla TL üzerinden %142,9, ABD doları üzerinden %101,8 arttığı ifade edildi. Hedef şirketin Türkiye kökenli olduğu birleşme ve devralmalarda en çok işlem “bilgisayar programlama, danışmanlık ve ilgili faaliyetler” alanında gerçekleşirken en yüksek işlem değeri “parasal aracı kuruluşların faaliyetleri” alanında kaydedildi. Yabancı yatırımcıların Türkiye’deki birleşme ve devralma faaliyetlerinde belirgin bir artış gözlendiği, 55 işlemde Türk şirketlerine yaklaşık 277 milyar 462 milyon TL (7,03 milyar ABD doları) yatırım yapılmasının öngörüldüğü ve bu değerin 2013 yılından beri kaydedilen en yüksek ikinci gerçekleşme olduğu vurgulandı.
El Terminalleri ve Benzer Cihazlar Hakkında Yapılan Uygulamalara Yönelik Sektör İncelemesi Raporu / Rekabet Kurumu
Kurum, hızlı tüketim malları (HTM) sektöründe yaygın olarak kullanılan el terminalleri ve benzer cihazların rekabet hukuku bakımından doğurabileceği etkileri incelemek amacıyla yürüttüğü sektör incelemesi sonucunda El Terminalleri ve Benzer Cihazlar Hakkında Yapılan Uygulamalara Yönelik Sektör İncelemesi Raporu’nu (“Sektör Raporu”) yayımladı. Sektör Raporu’nda el terminallerinin stok yönetimi, satış takibi ve fiyat güncellemeleri gibi alanlarda operasyonel kolaylıklar sağladığı; ancak bu sistemler üzerinden rekabete hassas verilerin merkezi veya ayrıntılı şekilde izlenmesinin yeniden satış fiyatının belirlenmesi, rekabete hassas bilgi değişimi ve piyasa kapama risklerini gündeme getirebileceği vurgulandı. El terminallerinin özellikle tedarik zincirinin farklı düzeylerinde bulunan teşebbüsler tarafından ortak kullanıldığı durumlarda ortaya çıkabilecek rekabetçi endişeler; yeniden satış fiyatının belirlenmesi, bölge ve müşteri kısıtlaması ile indirim sistemleri olmak üzere üç ana başlık altında ele alındı. Kurum, el terminalleri ve benzeri dijital izleme sistemlerinin dijitalleşen ticari ilişkilerde rekabet hukukunun klasik sorun alanlarına yeni bir boyut kazandırdığına dikkat çekerek, bu sistemleri kullanan teşebbüsler bakımından uyum süreçlerinin ve iç denetim mekanizmalarının güçlendirilmesinin önemine işaret etti.
DÜNYA
Updated guidance for the Public Transport Ticketing Schemes Block Exemption / Birleşik Krallık Rekabet ve Piyasalar Otoritesi
Birleşik Krallık Rekabet ve Piyasalar Otoritesi (Competition and Markets Authority, “CMA”), kamuya açık toplu taşıma biletleme sistemlerine ilişkin blok muafiyet çerçevesine ilişkin güncellenmiş rehberini (Public Transport Ticketing Schemes Block Exemption CMA Guidance, “CMA Rehberi”) yayımladı. CMA Rehberi’nde toplu taşıma biletleme sistemlerinin hangi koşullarda rekabet hukuku bakımından muafiyet kapsamında değerlendirilebileceğine açıklık getirildi. Bu kapsamda, yalnızca çoklu işletmecili seyahat kartları bakımından ortak fiyat belirlemenin rekabet hukuku açısından zorunlu ve orantılı kabul edilebileceği; diğer bilet türlerinde fiyat koordinasyonunun ise blok muafiyet kapsamı dışında kaldığı vurgulandı. Ayrıca, biletleme sistemleri kapsamında paylaşılan bilgilerin yalnızca vazgeçilmez ve toplulaştırılmış verilerle sınırlı olması gerektiği, üçüncü taraf bilet satıcılarının dışlanmasının ise ancak objektif, şeffaf ve ayrımcı olmayan gerekçelere dayanması hâlinde rekabet hukuku ile uyumlu olabileceği belirtildi. CMA, her biletleme sisteminin kendi somut koşulları çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.
2025 Report on Ethanol Market Concentration / ABD Federal Ticaret Komisyonu
ABD Federal Ticaret Komisyonu (Federal Trade Commission, “FTC”), Temiz Hava Yasası (Clean Air Act) uyarınca her yıl yayımladığı 2025 Yılı Etanol Piyasası Yoğunlaşma Raporunu (2025 Report on Ethanol Market Concentration, “FTC Raporu”) kamuoyuyla paylaştı. FTC Raporu’nda ABD etanol üretim sektöründeki yoğunlaşma düzeyinin ve piyasa oyuncularının sayısının ulusal ölçekte fiyat belirleme veya fiyat ya da üretim miktarları üzerinde koordinasyon yoluyla piyasa gücü kullanılmasını muhtemel kılmadığı sonucuna varıldı. Herfindahl-Hirschman Endeksi (HHI) esas alınarak yapılan analizde gerek üretim kapasitesi gerek fiili üretim verileri bakımından sektörün yoğunlaşmamış düzeyde olduğu tespit edildi. Yaklaşık 100 firmanın etanol ürettiği veya pazarladığı, en büyük üreticinin yurtiçi kapasitenin %17’sine sahip olduğu ve yurtiçi üretim kapasitesinin yılda 18,541 milyar ABD galonuna ulaştığı belirtildi. FTC, söz konusu bulguların etanol üretim endüstrisinde rekabetçi yapının genel olarak sürdüğüne işaret ettiğini belirtti.
CCPC Merger and Acquisitions Report 2025 / İrlanda Rekabet ve Tüketiciyi Koruma Komisyonu
İrlanda Rekabet ve Tüketiciyi Koruma Komisyonu (Competition and Consumer Protection Commission, “CCPC”), 2025 yılına ilişkin Birleşme ve Devralma Raporu’nu (“CCPC Raporu”) yayımladı. CCPC Raporu’na göre, 2025 yılında bildirimlerin 2023 yılına kıyasla %32 arttığı tespit edilirken 2025 yılında incelenen işlemlerin yaklaşık üçte ikisi basitleştirilmiş bildirim prosedürü (simplified merger notification procedure) kapsamında sonuçlandırıldı. CCPC, basitleştirilmiş prosedür kapsamında yapılan incelemelerde ortalama karar süresinin yaklaşık 12,5 iş günü olduğunu belirterek birleşme ve devralma kontrolü süreçlerindeki etkinliğin arttığını vurguladı. CCPC Raporu’nda ayrıca telekomünikasyon, perakende akaryakıt, konaklama, atık yönetimi ve toptan gıda tedariki gibi sektörlerde rekabet endişelerini gidermek amacıyla beş işlem bakımından yapısal ve davranışsal taahhütler alındığı belirtildi. CCPC, 2025 yılında rekabet fonksiyonlarını yeniden yapılandırarak işlem incelemelerine odaklanan ayrı bir Birleşme ve Devralmalar Birimi (Mergers Division) kurduğunu ve bu değişikliğin artan işlem hacmi ile karmaşıklığa daha etkin yanıt verilmesini amaçladığını açıkladı.
2025: A Year of Action for the Autorité de la concurrence / Fransa Rekabet Otoritesi
Fransa Rekabet Otoritesi (Autorité de la concurrence, “AdlC”), 2025 yılına ilişkin rekabet hukuku uygulamalarının özetini kamuoyuyla paylaştı. AdlC, yıl içinde verdiği dokuz rekabet ihlali kararında toplam 379 milyon Euro tutarında para cezası uyguladı. Öne çıkan kararlar arasında, iOS terminalleri üzerindeki mobil uygulama reklamcılığı sektöründe hâkim durumun kötüye kullanılması (150 milyon Euro), iş gücü devrini engelleyen anlaşmalar (29,5 milyon Euro), çevrim içi randevu ve uzaktan konsültasyon hizmetlerinde hâkim durumun kötüye kullanılması (4,7 milyon Euro) ve Korsika’daki akaryakıt dağıtım sektöründe rekabete aykırı anlaşma (187,4 milyon Euro) yer aldı. Birleşme ve devralma izinleri çerçevesinde AdlC, 2024 yılına kıyasla %11 artışla 328 işlem hakkında karar vererek rekor kırdı; bu işlemlerin toplam değeri 31 milyar Euro’nun üzerine çıktı. 2025 yılı özellikle perakende gıda sektöründeki dönüşümle öne çıkarken, toplamda 600’den fazla mağazayı kapsayan çok sayıda işlem koşullu ya da koşulsuz olarak onaylandı; hiçbir işlem yasaklanmadı veya nihaî incelemeye sevk edilmedi. AdlC ayrıca yıl boyunca yayımladığı 17 görüşle düzenlenmiş hukuk meslekleri, veteriner ilaçları, yerel yönetim mülkiyet sigortaları, odun peleti ve tarım ekipmanları gibi çeşitli alanlardaki rekabet koşullarını değerlendirdi. AdlC, kendi inisiyatifiyle yürüttüğü çalışmalar kapsamında, tüketici ürün ve hizmet derecelendirme sistemleri ile yapay zekânın enerji ve çevresel etkilerini rekabet hukuku bakımından analiz etti.